ผังผืดกดทับเส้นประสาท (Carpal tunnel syndrome)

นายแพทย์สิทธิพงศ์ สุวรรณาพิสิทธิ์
ภาควิชาออร์โธปิดิกส์และเวชศาสตร์ฟื้นฟู คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

Treatment in carpal tunnel

การรักษา carpal tunnel syndrome สามารถแบ่งหลักๆ ได้เป็นสองวิธีคือ การรักษาโดยการไม่ผ่าตัด (Non-surgical treatment) และการรักษาโดยการผ่าตัด (Surgical treatment) ซึ่งประกอบด้วย standard open carpal tunnel release, endoscopic carpal tunnel release, open carpal tunnel release combined with procedures และ open carpal tunnel release using various incision techniques

การรักษาโดยการไม่ผ่าตัด (Non-surgical treatment) มีหลากหลายอันประกอบด้วย splinting, cortical steroid injections, non-steroidal anti-inflammatory drugs, B6 vitamin, diuretics, ultrasound therapy, ergonomic positioning, manual therapy intervention, lidocaine patches และ acupuncture

การตัดสินใจรักษา carpal tunnel syndrome ด้วยวิธีไหนขึ้นอยู่กับ severity ของ symptoms หากอาการเป็นแค่เพียง mild to moderate symptoms ใช้วิธีการรักษาด้วย Non-surgical treatments ก่อน แต่หากเป็นรุนแรงกว่านั้นคือ severe symptoms แนะนำการรักษาโดยการผ่าตัด

Non-surgical treatment

ตามที่กล่าวข้างต้น การรักษาด้วยวิธีไม่ผ่าตัดหรืออนุรักษ์นิยมนั้น มีการรักษาที่หลากหลายให้เลือก แต่วิธีที่เป็นที่นิยมและมีหลักฐานเชิงประจักษ์ว่าใช้ได้ผลนั้นคือ splinting และ steroids

Splinting: การใส่ที่ดามข้อมือ แนะนำให้ใส่ในท่า neutral position มีการศึกษาของ Gerritsen 2001 พบว่าการที่ข้อมือ flexion หรือ extension จะเพิ่มความดันในช่อง carpal tunnel โดยทั่วไปแนะนำให้ใส่ neutral wrist splintings ประมาณ 6 สัปดาห์ ในช่วงกลางคืน คือให้ใส่ก่อนนอนถึงเช้า อย่างไรก็ตาม มีการศึกษาให้ข้อมูลว่า การใส่ full time splint จะช่วยให้การใส่ระยะเวลาที่น้อยกว่าและสามาลดอาการของตัวโรคได้

Steroid injections: การฉีด local steroid injections เข้าสู่ช่อง carpal tunnel จะช่วยลดอาการของผู้ป่วยได้ การฉีด steroids มีด้วยกันหลายวิธี คือ distal หรือ proximal ต่อ wrist crease มีบางการศึกษาสรุปว่าการฉีด distal ต่อ wrist crease ผู้ป่วยจะรู้สึก comfortable มากกว่า นอกจากนี้ ตำแหน่ง ของ anatomy จะมีความสำคัญ คือ medial nerve จะอยู่ระหว่าง Flexor carpi radialis และ palmaris longus การฉีดควรอยู่ระหว่างสองเส้นเอ็นนี้ หรือ ulnar to palmaris longus โดยภาพรวมการฉีดยาจะช่วยลดอาการของผู้ป่วยได้ แต่อย่างไรก็ตาม จะช่วยให้อาการดีขึ้นในช่วงระยะเวลาสั้นๆเท่านั้น

Oral steroids: มีการศึกษาสนับสนุนว่ามีประสิทธิภาพในการรักษาระยะสั้น (short term treatment) ยาในกลุ่มนี้ที่นิยมให้คือ prednisolone

Nonsteroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs): พบว่าการให้ยาในกลุ่มนี้ไม่มีผลในการลดปวดในผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัย CTS ดังนั้นในปัจจุบันจึงไม่นิยมสั่งยา NSAIDs ในผู้ป่วย CTS

Ergonomic positioning: การศึกษาเชิงประจักษ์ยังไม่ยืนยันว่า ergonomic positioning จะช่วยรักษา CTS ได้

สำหรับทางเลือกอื่นๆที่ช่วยรักษา CTS ได้แก่ heated lidocraine patches, acupuncture, ultrasound therapy แต่อย่างไรก็ตาม วิธีดังกล่าวนี้เป็นการรักษา short term treatment เท่านั้น

Surgical treatment

การรักษาด้วยการผ่าตัด คือการผ่าตัด transverse carpal ligament ออก ซึ่งจะช่วยลดความดันในช่อง carpal tunnel ส่งผลทำให้การกดทับตัวเส้นประสาท median ลดลง

การรักษาด้วยการผ่าตัดแนะนำในผู้ป่วย CTS ที่มีอาการ moderate to severe symptoms การผ่าตัดมีวิธีการที่หลากหลาย หลักๆ เป็นในส่วน standard open release กับ endoscopic carpal tunnel release พบว่า outcomes เมื่อติดตามไปที่สามเดือน ให้ผลการรักษาที่ไม่แตกต่างกัน

รูปที่ 11 แสดงการผ่าตัด

รูปที่ 12

วิดีโอ 2 การออกกำลังกายเส้นเอ็น บริเวณมือ

CREDIT

ศรีรัตน์ ฟุ้งทศธรรม

Web Content

กรณ์วรัตน์ นิลชาติ

Graphic Design

ธนากร สะอาดดี

Software Engineer